Leishmaniose

Leishmaniose is een tropische ziekte die door eencelligen wordt veroorzaakt. Om zich te kunnen verspreiden hebben ze een tussengastheer nodig, het zogenaamde zandvliegje (Phlebotomen).
Leishmaniose kan overal opgelopen worden waar zandvliegjes leven die besmet zijn met Leishmania. Denk hierbij aan: Spanje, Portugal, Frankrijk, Italië, Ex-Joegoslavië, Griekenland en Turkije. Sinds kort is bekend dat ook in Zuid Duitsland en Zuid België zandvliegjes leven. Hierover later meer.

Leishmaniose kan alle zoogdieren treffen, dus ook de mens. In Spanje is het zelfs een kinderziekte. Het imuunsysteem van kinderen onder de 5 jaar is nog niet opgewassen tegen deze aandoening. Ook volwassenen waarbij het imuunsysteem niet goed functioneert of zwaar overbelast is, zoals bij AIDS-patiënten kunnen ziek worden als zij Leishmania bij zich dragen.
Mensen kunnen echter genezen van deze ziekte.
Honden die getroffen zijn zullen hun hele leven drager blijven, ook na behandeling. Ongeveer eenderde van de dragers wordt daadwerkelijk ziek.

Symptomen
De symptomen zijn divers en niet altijd specifiek voor deze ziekte; zichtbaar voor ons zijn bijvoorbeeld vermargering, haaruitval, huidschilfers, kale oorranden, zweren op of in de neus, sterke en afwijkende nagelgroei, bindvliesontsteking, moeheid, en gewrichtspijnen (kreupel lopen).
Buiten ons waarnemingsvermogen gebeurt meer. Door de Leishmania worden de inwendige organen aangetast: hart, lever, nieren, beenmerg, milt, etc.
Niet alle symptomen behoeven tegelijk aanwezig te zijn. Soms zijn de zichtbare symptomen heel subtiel en kan alleen bloedonderzoek (of beenmerg onderzoek) duidelijkheid verschaffen.

Diagnostiek
Op basis van symptomen, lichamelijk- en bloedonderzoek kan een hond verdacht worden van Leishmaniose. Ter bevestiging wordt vaak een bloedonderzoek aangevraagd bij de Universiteit Utrecht Faculteit Diergeneeskunde. Men laat dan de "titer" bepalen. De "titer" is een bepaling van de hoeveelheid antistoffen tegen Leishmania in het bloed.
Een voorbeeld van zo'n titer is 1:1280. Dit wil zeggen dat bij een verdunning van 1:1280 nog antistoffen aan te tonen waren. Hierbij moet opgemerkt worden dat bij een lage titerwaarde, bijvoorbeeld 1:80 sprake kan zijn van een kruisreactie met antistoffen van Ehrlichia.
Mocht uw hond verdacht zijn van Leishmaniose of is er reeds bekend dat de hond Leishmaniose heeft, laat dan altijd ook uw hond op Ehrlichia testen als dat nog niet gedaan is. Ehrlichia en Leishmaniose kunnen dezelfde symptomen hebben.

Behandeling
Honden met Leishmaniose kunnen zoals eerder gezegd behandeld worden. Er zijn diverse middelen voor handen. In Nederland wordt hoofdzakelijk behandeld met het humane geneesmiddel Allopurinol.

Preventie!
Als u naar landen op vakantie gaat waar de zandvlieg die Leishmania over kan brengen kunt u verschillende preventieve maatregelen nemen ter bescherming van uzelf en uw huisdieren. Een van de middelen is uw hond bijvoorbeeld een Scalibor band te laten dragen.